Ana səhifə Əlaqə          בס"ד
Radio Sarı Gəlin
non-stop
Azərbaycan musiqisi







Elanlar

Saytdakı materialların istifadəsi zamanı istinad edilməsi vacibdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə hiperlink vasitəsi ilə istinad mütləqdir.

Webmoney

Hörmətli qonaqlar!
Bizim layihəmiz qeyri komersial və digər reklamlardan istifadə etmir. Buna görə də, biz Sizin maddi köməyinizə ehtiyac duyuruq.
Əgər Sizdə bizim layihəmizə necəsə kömək etmək istək varsa, Sizə minnətdar olardıq. Bütün yığılan vasitələr serverin ödəməsinə xərclənəcək.
Hesabımız:
Z246503364336

Harada ödəmək
(Dünya üzrə ödəmə məntəqələri)

Rəsmi syatlar

Qonaqlar

Flag Counter


Yəhudi təqvimi



Partnyorlar

Ulpan Moiz

Международная Ассоциация Израиль-Азербайджан

Şalom Gazetesi | Haftalık Siyasi ve Kültürel Gazete

РИЗВАН ГУСЕЙНОВ

1905.az - Genocide 1905

Архитектурная мастерская Ильгара Алиева

Hasturk

Təqvim

«    İyun 2020    »
BeÇaÇCaCŞB
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930 

Avraamın (İbrahimin) Səfəri

14-05-2013, 13:16 | Bölüm: Tarix | Baxılıb: 117 | Səhv tapdınız?
Yəhudi tarixinə bir xalq olaraq baxdığımız zaman; Tora'nın Misir Əsarəti ilə başlaması lazım olarkən, atalarımızın yəni Avraam, Yitshak, Yaakov və on iki oğlunun başından keçən hadisələri izah etməyi lazım  görmüşdür. Bunun səbəbi isə "Maaş avot siman lebanim - atalarımızın həyat formaları bizlər üçün bir rəhbər prinsipidir. Bu səbəbdən atalarımızın hər davranışını çox yaxşı araşdırmalı və özümüzə dərslər çıxarmalıyıq.
Tora'nın Bereşit Kitabında Avraam'la ilk olaraq qarşılaşdığımızda 75 yaşındadır. Bu da maraqlıdır çünki kiçik bir uşaqkən nə etdiyini, hansı idmanlarla maraqlandığını bilməyi çox arzu edərdik. Amma Allah başımızı mövzuyla əlaqədar olmayan məlumatlarla doldurmamızı istəmir. Tora, insanların böyüklüyünü göstərən hadisələri deyil, Allahın İsmi'nin yücələcəyi hadisələri izah edir. Bizə öyrətməyə və rəhbərlik etməyə çalışdığı üçün yalnız öyrənməmiz lazım olan mesajları vermək istəyir. Avraam'ın hekayəsi Allahın ona çıxışı ilə başlayır. Bu deməkdir ki Avraam həyatı boyunca heç bir kəhanətlə qarşılaşmadan, tektanrıcılık inancını yaşadı, bu səbəbdən bu, Avraam'ın doğruya bağlılığı haqqında çox şey ifadə edir.
Tamamiləçoxtanrılı  bir dünyada Avraam tək bir Tanrı gerçəyini seçdi və özünü-lazım olsa həyatı bir misyona, insan şüuruna həqiqəti gətirməyə həsr etdi. Bunu Allahın insanların Onun üçün ölməsinə ehtiyacı olduğu üçün deyil, gerçək bu olduğu üçün etdi.
Allah sizlə nizamlı olaraq danışarsa bu gerçək uğrunda hər cür çətinliyə dözərsiniz amma yalnız öz inancınıza əsaslanaraq bunu etmək asan deyil. Beləcə Avraam'ın nə qədər böyük bir insan və nə qədər idealist olduğu haqqında bir az fikir toplaya  bilərik. "Bbuna görə Avraam'a "proto-Yəhudi" deyə bilərik.
Avraam'dan etibarən Yəhudi şəxsiyyətində bu idealizmi - "dünyanı dəyişdirmək" üçün MÜABRİZ bir impuls-görürük. Avraam bu ideayanı  soyundan gələnlərə köçürdü, onlar da dünya tarixindəki dərhal hər əhəmiyyətli irəliləmə, məqsəd və ya ictimai hərəkatın ön sıralarında yer aldı. (Yəhudilər yalnız intellektual fəaliyyətləri səbəbiylə nisbətsiz sayda Nobel mükafatı almaqla kifayətlənmədi, eyni zamanda kommunizm, sosializm, feminizm, vətəndaşlıq hüquqları, işçi hərəkətləri, və s. fikirləein  liderliyini etdilər).
Yəhudi olmayan tarixçi Ernest Van dən Haag belə yazmışdır: Müasir dünyanın fikrinə ən çox hakim olan insanların siyahısını ha zırlamaq istədiyində bir çox təhsilli adam Freyd, Eynşteyn, Marks və Darvin'i sayacaqtır. Bu dördündə yalnız Darvin Yəhudi deyildir. Yəhudilər dünya əhalisinin çox kiçik bir faizini meydana gətirərkən,bu qədər şəxsiyyətlər necə yetişdirib? (Ernest Van dən Haag, Yəhudi Mistik.) Van dən Haag'ın sualına cavabı, Avraam'ın şəxsiyyətini anlayaraq tapa  bilər.
Üç Qayda
Elə isə Avraam'ın Tora'da necə tanıtıldığına baxaq. 
Tanrı Avraam'a dedi ki: "torpağından, doğduğun yerdən və atanın evindən sənə göstərdiyim torpağa get" (Bereşit 12:1).
Elə isə soruşmamız lazım olan sual: Bütün Tora'da sözlərini o cür idarəli istifadə edən Tanrınə səbəbdən  bu əmrin üzərində bu qədər dayanır? "Özünü tamamilə ayır, yalnız torpağından deyil, doğum yerində də, atanın evindən də." Müəyyən bir mənzildən müəyyən bir zaman ərzində yaşamışsanız, ora hər zaman sizin eviniz olacaq. Daha sonra harada və nə qədər rahat yaşamış olsanız olun, evinizi düşündüyünüzdə, ağılınıza ora gəlir. Bu çox dərin bir inancdır. Bu səbəbdən Allah Avraam'a "Özünü ən əsas romantik səviyyədə ayır." Deyir. Daha da əhəmiyyətlisi, makrokozmik tarixi baxımdan Tanrı Avraam'a və bu səbəbdən yəhudi millətinə deyir ki: "Özünü tamamilə ayır və fərqli bir istiqamətə doğru get."
Allahın Avraam'a çıxmağı əmr etdiyi səfər yalnız fiziki bir səfər deyil, tarixdə hərkəsinkindən fərqli olacaq bir səfərdir. Avraam digər xalqlar arasında qəbul görməyən, tək başına yaşayan bir xalqın atası olacaq. Bu Yəhudi tarixinin ilk bənzərsiz xüsusiyyətidir.
İkincisini bir sonrakında öyrənirik: "Səni böyük bir millət törədəcəyəm, səni müqəddəs edəcəyəm  və adını ululaştıracağam; və sən bir müqəddəs insan olacaqsan." (Bereşit 12:2) Bu İfadə Allahın Yəhudi tarixinə aktiv olaraq iştirak edəcəyi sözünü çatdırır: "Edəcəyəm. .. "17. əsrdə XIV. Louis bir fövqəltəbii dəlili göstərməsini istədiyində böyük Fransız  filosofu Blaise Paskal belə cavab verdi: "Yəhudi xalqı ." Səbəb ? Çünki Yəhudi tarixini bilirdi və Yəhudi xalqının 17. əsrə qədər həyatda qalmasının tarixin bütün qanunlarıni bozduğunun  fərqində idi. 
Yəhudi tarixi fövqəltəbii bir fenomendir. Yəhudi xalqı heç bir zaman var olmayacaqdı çünki Avraam'ın arvadı Sara sonsuz idi. Avraam öləcəkdi və missiyası da onunla birlikdə öləcəkdi. Amma elə olmadı. Bir möcüzə reallaşdı. Beləcə Yəhudi xalqının möcüzə nəticəsində ortaya çıxdığını, bütün insanlıq tarixi boyunca möcüzə əsəri həyatda qaldığını və ən böyük imparatorluklardan daha uzun yaşadığını öyrənirik. Bunun səbəbi, Yəhudilərin bənzərsiz bir misyona, bənzərsiz bir tarixə sahib bir xalq olmasıdır. Yəhudilərin başına gələn, digər xalqların başına gəlmədi. 2000 il boyunca milli bir ana vətəni olmayan bir xalq olaraq yaşamaq normal bir şey deyil. İnsanlıq tarixində bənzərsizdir. 2000 il əvvəl sizin olan yerdə ana vətəni yenidən qurmaq normal deyild.ir İnsanlıq tarixində bənzərsizdir.
Və üçüncüsü: "Səni qoruyanı qoruyacağam və səni lənətleyeni lənetləyəcəyəm və sənin vasitəçiliyindən dünyadakı bütün ailələr xeyir-dua alacaq." (Bereşit 12:3) Allah burada Avraam'a onun və soyundan gələnlərin-Yəhudilərin-Allahın qoruması altında olacağını söyləyir. Yəhudilərə qarşı yaxşı davranan xalqlar və xalqlar yaxşı vəziyyətdə olacaq. Yəhudilərə pis davranan imperiya və xalqlar pis vəziyyətdə olacaq. Və bütün dünya Yəhudi xalqı tərəfindən dəyişdiriləcək. Bu, tarixin böyük qanunlarından biridir.
Qərbdəki mədəniyyətlərin az qala hamısının yüksəlişinin və çöküşünün qrafikini, Yəhudilərə necə davrandıklarına baxaraq çəkə  bilərsiniz. Şübhəsiz bunun bir qismi fövqəltəbiidir, İspaniya və ya Almaniya olsun, Polşa, ya da Amerika olsun. Zaman içində irəlilədikcə bunu görəcəyik. Başqa bir qismi isə heç də o qədər fövqəltəbii deyil çünki ölkənizdə yaşayan bir qrup insan varsa-təhsilli, çalışqan, özünü işinə vermiş, sadiq, yaradıcı, yaxşı əlaqələri olan insanlar-onlara yaxşı davranar, onların sizə mənalı bir şəkildə qatılmasını və iştirak olmasına icazə versəniz , ölkəniz bundan faydalanacaq. Bu insanları əzər və qovsan, iqtisadi eniş üzündən əziyyət  çəkərsiniz. Amma təbii ki bundan çox daha artığı vardır var.
Yəni üçüncü bir qanun da vardır: xalqların və imperatorluqların yüksəlişi və çöküşü Yəhudilərə necə davrandıklarına bağlıdır. Bu çaşdırıcı bir fikir olmaqla birlikdə insanlıq tarixində açıqca sübut oluna biləcək  bir fikirdir. Yəhudilərin dünya üzərindəki inanılmaz dərəcədəki müsbət təsirini görə bilərsiniz.
Bunların hamısının ən əsas olanı, Yəhudilərin indi demokratiya ilə əlaqəli olan dəyərlərə iştirak etmiş olmasıdır-Tora'dan gələn dəyərlər: həyata hörmət, ədalət, bərabərlik, sülh, sevgi, təhsil, sosial məsuliyyət, və s. Bu səbəbdən Bereşit'teki bu üç fikirfə  Yəhudi tarixində qanunları həll edəcək açarı tapırıq. Avraam'ın səfəri paradiqmanın  özüdür. Şəxsi həyatı və özündən dərhal sonra gələnlərin həyatı, Yəhudi tarixinin nə olduğunun balca  bir versiyası, mikrokozmu olacaq.

Yerləşdirdi: admin