Ana səhifə Əlaqə          בס"ד
Radio Sarı Gəlin
non-stop
Azərbaycan musiqisi







Elanlar

Saytdakı materialların istifadəsi zamanı istinad edilməsi vacibdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə hiperlink vasitəsi ilə istinad mütləqdir.

Webmoney

Hörmətli qonaqlar!
Bizim layihəmiz qeyri komersial və digər reklamlardan istifadə etmir. Buna görə də, biz Sizin maddi köməyinizə ehtiyac duyuruq.
Əgər Sizdə bizim layihəmizə necəsə kömək etmək istək varsa, Sizə minnətdar olardıq. Bütün yığılan vasitələr serverin ödəməsinə xərclənəcək.
Hesabımız:
Z246503364336

Harada ödəmək
(Dünya üzrə ödəmə məntəqələri)

Rəsmi syatlar

Qonaqlar

Flag Counter


Yəhudi təqvimi



Partnyorlar

Ulpan Moiz

Международная Ассоциация Израиль-Азербайджан

Şalom Gazetesi | Haftalık Siyasi ve Kültürel Gazete

РИЗВАН ГУСЕЙНОВ

1905.az - Genocide 1905

Архитектурная мастерская Ильгара Алиева

Hasturk

Təqvim

«    Aprel 2020    »
BeÇaÇCaCŞB
 12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
27282930 

Mezuza

"Dinle İsrail, Ad. Allahımızıdır, Ad. Təkdir. Allahın Ad. 'I bütün ürəyinlə, bütün nəfsinlə və bütün varlığınla sevəcəksən. Bu gün sənə əmr etdiyim bu sözlər ürəyin üzərində olacaq, uşaqlarına öyrədəcək, evində oturarkən, yolunda gedərkən, yatarkən və qalxarkən bunlardan söz edəcəksən. Bunları əlin üzərinə simvol deyə bağlayacaq, gözlərinin arasında cisimleşdirəcək və evinin qapılarına və pərvazlarına yazacaqsan.
Sizə bu gün mənim, Allahın Ad- ı 'bütün varlığınızla sevmək və ona bütün ürəyinizlə qulluq etmək mövzusunda əmrimi eşidib dinlədiyinizdə, topraqlarınıza zamanında yağışı verəcəyəm, məhsullarınızı, taxıllarınızı və səbzələrinizi yetişdirəcəksiniz və cöllərinizdə heyvanlarınızın üçün  ot verəcəyəm, yeyəcək  və doyacaqsınız. Əsla ola ki ürəyiniz yoldan çıxmasın, başqa Tanrı'lara qulluq edib tapınmaysınız. Tanrı sizə qarşı çox qəzəblənəcək, göyləri bağlayacaq, yağış meydana gəlməyəcək və torpaq məhsul verə bilməyəcək. Siz, Allahın sizə verdiyi bu yaxşı torpaqdan çıxıb yox olacaqsınız.
Bu sözlərimi ürəyiniz və canınız üstünə qoyun. Onları əllərinizə simvol olaraq bağlayan. Onlar gözlərinizin arasında cisimləşsinlər. Onları uşaqlarınıza öyrədin ki evində oturarkən, yolda gedərkən, yatarkən və qalxarkən bundan danışsınlar. Onları evinizin qapılarına yazınız ki, göylərin yağışı kimi Ad. – ın atalarınıza, sizə vermək üçün vədetdiyi bu torpaqlardakı günləriniz və uşaqlarınızın günləri çoxalsın." (Keriat Şema).
Mezuza Nədir?
Yahudi söz olan mezuza "qapı girişi" mənasını verır. Mezuza qapı eşiyinə çırpılan, taxta, plastik, metal şüşə və bənzəri maddədən hazırlamam qılıfa qoyulmuş bir Lülə halında bükülmüş kağızlardır. Soldan sağa doğru yuvarlanaraq sarılan bu kagızda, Tövratın Devarim (6:4-9 və 11:13-21) hissələrindəki Şema və Veaya mətnləri daxildir. İstifadə edilən kağız hissə kaşer bir heyvanın dərisindən hazırlanır. Yazı qaydaları Səfər Toranın yazılışıyla eynidir.
Mezuza Lülə halında bükülmüş kağızlar əl ilə yazılı olur, mətbəə ilə yazılı olanları istifadə edilə bilməz.
Mezuzanın xarici üzündə müqəddəs bir məna daşıyan "Şaday" yəni "hər şeyə qadirdir" sözü yer alır. Şaday eyni zamanda "Şomer Dlatot Yisrael" - "İsrail Qapılarının himayədarı" sözlərinin baş hərflərindən meydana gəlmişdir.
Mezuza'nın Taxılışı
Mezuza taxma beraxası: "Baruh Ata Ad. Eloenu meleh aolam Aşer kideşanu bemitsvotav vetsivanu Likvoa mezuza."
(Kainatın hökmdarı və Allahımız Ad. Sən Mübarəksən ki bizi talimatlarınla xeyir-dua verdin və bizə mezuzayı təsbit etməyi əmr etdin.)
Bu dua oxunduqdan sonra, mezuzanın qapının sağ eşik, üst ucu evin ya da otağının içinə baxacaq şəkildə, yüngül əyilmiş olaraq qapının üstdən üçdə birlik məsafəsində (çiyin xəttində) taxılması lazımdır.
Mezuza harada və necə taxılır?
Mezuza taxılacaq yerin iki qapı girişinin, tavanın və qapısının olması, davamlı yaşanan bir yer olması, insanın istifadə edə biləcəyi hörmətli bir yer olması, girişin ən az 10 qarış yüksəkliyində olması mezuza taxmaq üçün lazımlı şərtlərdir. Buna görə Mezuza, tualet, hamam xaric, evin bütün qapılarına qoyulur.
 Ev dəyişdirmə vəziyyətində, İsraildə, dərhal, Diaspora'da isə 30 gün içində mezuza taxmaq işini tamamlamaq lazımdır.
Yeni bir evə köçüldüyündə əvvəl Şeehiyahu ("Baruh ata Ad. Eloenu meleh aolam şeehiyanu və kiyemanu və iqiyanu la Zeman aze.") Sonra mezuza təsbit duası oxunur.
Ev dəyişdirən adam əgər evini bir Yəhudiyə satır və ya kiralayırsa mezuzaların yerlərində buraxılmaları doğru olar.
Mezuzaların Lülə halında bükülmüş kağızları 7 ildə ən az iki dəfə ziyana uğrayıb uğramadıklarını nəzarət etmək məqsədiylə nəzərdən keçirilməlidir. Hərfləri silinmiş və ya Lülə halında bükülmüş kağızları yırtılan mezuzalar bu formalarıyla istifadə müddətlərini bitirərlər.
Yəhudilərdə adəd mezuzayı hər giriş və çıxışda əllə ya da barmaq uclarıyla toxunub öpməkdir.
İndiki vaxtda Mezuza
İndiki vaxtda mezuzalar, içində Şema və Veaya Duaları yazılı olan Lülə halında bükülmüş kağızlar olduğu, çağdaş dekorasiya istiqamətində hər növ zövqə görə, dəyişik modellərdə hazırlanırlar. Evlərdə, iş yerlərində (ofis, fabrik və qarajlarda), İsraildə cəmiyyətə açıq binalarda rəsmi dairələrdə və sinaqoqlarda istifadə edilməkdədir. Buna bəzi şəhərətrafı girişləri də əlavə oluna bilər. Ayrıca 1967 dəki 6 Gün müharibəsindən sonra alınan köhnə Yeruşalayim şəhərinin bütün qapı girişlərinə mezuzalar taxılmışdır.
Mezuza'nın Düşündürdükləri
Mezuza'nın bir funksiyası də evdən çıxarkən və evə girərkən bizləri iman və əxlaq yoluna dəvət etməsidir.
Mezuza heç bir zaman tilsim və ya tilsim olaraq qəbul edilə bilməz. Əsasən yəhudi dini bu cür şeylərə inanmamızı və istifadə etməmizi qadağan etmişdir. Çünki hər şey Allah tərəfindən idarə və təqdir edilir. Onun qüdrəti, canlıların bütün düşüncə və qüvvələrindən üstündür. Talmud, Allahın himayədarlıq göstərdiyi üçün, mezuzanın vacibliyini əhəmiyyətlə vurğulayır. Buna ən yaxşı nümunə Pesah əhvalatında yer almaqdadır.Agada (Pesah əhvalatı) oxunduğunda, Allahın Misirlilərə gətirdiyi bəlalar görülür. Bunlardan sonuncusu və ən təsirlisi olduğu bilinən Misirlilərin ilk doğan kişi uşaqlarının ölməsidir (Makat Behorot). Tanrı bu bəlaları Misirlilərə göndərməyə qərar verdiyi zaman, Moşe Rabenu'ya İsrailoğullarının o gün qurban kəsməyi və axıdqları qanla evlərinin qapılarına işarə qoymalarını əmr edir. Bundan məqsəd, işarəli Yəhudi evlərinin bu bəladan qorunmasıdır. Necə ki, Tanrı qapısı işarəli evləri bu bəladan uzaq tutmuşdur. Bu qapı işarələriylə Mezuza arasında bir paralellik qurmaq istənsə bu gün də qapısında mezuza taxılı olan hər Yəhudi evini Tanrı bəlalardan qoruyacaqdır!
Nəticə olaraq, çalışmalarıyla mezuzaya gərçək şəxsiyyətini qazandıran Maimonidesin, Mişna Tora adlı əsərində belə bir bölüm var; "Mezuza ilə bağlı əsas qaydalara hər zaman riayət etmək bütün Yəhudilərin əməl etməsi   lazım olan qaydaların başında gəlir. Qapı eşiyinə taxılmış olan mezuza, qarşısından keçən hər Yəhudiyə, hər səfərində Tanrını ona olan sevgini və bağlılığı xatırladır. Beləliklə o adamı xəbərdar edir və dünyanın keçici olduğunu göstərərək, boş şeylərə qapılmağını önləyir. İnsan tək gerçəyin Tanrıya inanmaq olduğunu anlayır və bu onu qüsursuz bir əxlaq anlayışına sahib olmağa yönəldir.
Yəhudi dini alnına tefillin, bədəninə tsitsit və qapısına mezuza taxan və bunların ehtiva etdiyi əxlaq anlayışının şüurunda olan insanın heç bir zaman səhv yola getməyəcəyini təmin edir. Tanrı lütflərini, ehsanını və yardımlarını özünə inanan kəslərə yönəldir və onları hər təhlükədən qoruyur. Bizi qoruyan Tanrıya şükr edək."
İki Mezuza Hekayəsi
Romalı Kolonımos'un oğlu Onkelos, Yəhudi dinini seçir. Bunun üzərinə imperator üç dəfə əsgər göndərərək onu həbsə atdırmaq istəyir. İlk iki dəfədə gələn əsgərlər Onkelos'un təsir etmə gücü sayəsində Yəhudiliyi seçirlər və ondan tərəf olurlar. Üçüncü səfərdə əsgərlər Onkelos ilə qətiliklə danışmamaq üzrə əmr alırlar. Qapıdan çıxarlarkən, Onkelos mezuzayı öpərək əsgərlərdən soruşur: - Bunun nə olduğunu bilirsinizmi? Əsgərlər aldıqları əmrə baxmayaraq maraqlarına məğlub olurlar. Onkelos belə deyir: Başlıca olaraq krallar saraylarında yaşayırlar və xidmətçilər da çölə nəzarət edib onu qoruyarlar.Biz Yəhudilərdə isə vəziyyət tam bunun əksinədir. Xidmətçisi olan bizlər rahatca evimizdə yaşayarkən kralımız olan Tanrı çölə nəzarə edir və bizləri bütün pisliklərdən qoruyur." Bu fikri çox bəyənən əsgərlər də Yəhudi olmağa qərar verərlər. Bundan sonra artıq Onkelos'u həbsə atmaya kimsə göndərilməz.
Lubavitch məktəbinə mənsub bir Xasid, çox ağır bir ürək xəstəliyinə tutulur. Bütün müasir tibbi imkanlar istifadə edildiyi halda xəstə artıq ömrünün son çağlarındadır. Ətrafı tərəfindən çox sevilən bu xasid xəstəliyiylə ətrafını kədərə qərq etmişdir. O bölgənin Hahamı, xasidin evindəki bütün mezuzaların açılıb, nəzarət olunmasını istəyir.  Açılan mezuzanın bir dənəsində "Tanrını bütün ürəyinlə sev» əmrinin yazılı olduğu kağızda-ürək-sözünün üstündə kiçik bir deşik olduğu görülür. Mezuza təmir edilir və xasid möcüzəvi bir şəkildə sürətlə köhnə sağlamlığına qovuşur.


Yerləşdirdi: admin