Ana səhifə Əlaqə          בס"ד
Radio Sarı Gəlin
non-stop
Azərbaycan musiqisi







Elanlar

Saytdakı materialların istifadəsi zamanı istinad edilməsi vacibdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə hiperlink vasitəsi ilə istinad mütləqdir.

Webmoney

Hörmətli qonaqlar!
Bizim layihəmiz qeyri komersial və digər reklamlardan istifadə etmir. Buna görə də, biz Sizin maddi köməyinizə ehtiyac duyuruq.
Əgər Sizdə bizim layihəmizə necəsə kömək etmək istək varsa, Sizə minnətdar olardıq. Bütün yığılan vasitələr serverin ödəməsinə xərclənəcək.
Hesabımız:
Z246503364336

Harada ödəmək
(Dünya üzrə ödəmə məntəqələri)

Rəsmi syatlar

Qonaqlar

Flag Counter


Yəhudi təqvimi



Partnyorlar

Ulpan Moiz

Международная Ассоциация Израиль-Азербайджан

Şalom Gazetesi | Haftalık Siyasi ve Kültürel Gazete

РИЗВАН ГУСЕЙНОВ

1905.az - Genocide 1905

Архитектурная мастерская Ильгара Алиева

Hasturk

Təqvim

«    Fevral 2020    »
BeÇaÇCaCŞB
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
242526272829 

Breslovlu rav Nahman

1772-cil ildə Medzibezhdə dünyaya gələn Breslovlu rav Nahman, ana tərəfindən Eliezer Baal Şem Tovun nəvəsinin nəvəsi, ata tərəfindən Horodenkalı rav Nahman'ın nəvəsidir. Hasidik bir mühitdə böyüyür, gənc yaşda evlənir və qaynatasının evində yaşayır.
Qaynatasının ikinci evliliyindən sonra rav Nahman, Kiev yaxınlığındakı Medvedevkaya yerləşir və orada önu izləyən geniş bir ətraf mühitə sahib olur. 1789-cu ildə rav Nahman, şagirdi Simeonla birlikdə İsraelə gedir və bu yaş həddində Hayfa, Yafa, Tiberya və Tsefedi ziyarət edir. Shepetovkalı Jacob Samson və Kaliskli Abraham ben Alexander Katz ilə tanış olur. Napoliyon ölkəni işğal etdiyində rav Nahman bir neçə ay qaldıqdan sonra oradan ayrılır.
Medvedevkada rav Nahman, yerli bir müzakirəyə daxil olur və haqqında söz-söhbətlərin çıxmasına səbəb olan bir nəzəriyyə inkişaf etdirir. 1800-ci ilin yazında Kiyevdə Shpola yaxınlarındakı Zlatopola yerləşir. Gəldikdən sonra Podolia və indiki Ukraynada yaşayan Yəhudi camaatları üzərində söz sahibi olan hasidik lider Shpolalı Aryah Leybniç ilə mübahisə edir. Aryah Leib'n fikirinə görə, rav Nahmanın təlimi Sebatayist və Frankist elementlər daxildir. Bunun yanında rav Nahmanın əxlaqi davranışlarını da tənqid edir. 1802də rav Nahman Podoliadaki Bratslava gedir və oradakı tsadikler (ruhani liderlər), onunla anlaşa bilmir. (Berdichevli Levi Isaac xaricində). 1810-cu ildə rav Nahman Bratslavdan ayrılıb Kiyevdə Umana yerləşər və burada vəfat edir.
rav Nahmana aid az qalan bütün yazılar, 1803-cü ildə rav Nahmanın ardıcılları arasına qatılan Nathan ben Naphtali Hertz Sternhartz tərəfindən yığılmışdır. İlk başda rav Nahmana çox yaxın olan qrupun içində deyildir. Ancaq rav Nahman öldükdən sonra əhəmiyyətli bir mövqeyə gəlir. rav Nahmanın teoloji yazılarının ilk cildi 'Likkutei Moharan', yaşayarkən çap olunmuşdur. İkincisi 'Likkunei Moharan Tinyan'a, ölümündən sonra çıxır. rav Nahmanın həyatının son illərində izah etdiyi hekayələr 'Sippurei Maasiyıot' adlı çalışmada toplanır. Ən ezoterik çalışması olan 'Səfər ha-Nisraf' (Yanan Kitab), öz istəyi üzərinə 1808-ci ildə yox edilir. Bratzlavlı Hasidiklerin yazıları arasında, 'Səfər ha-Ganuz' (Saklı Kitab) adlı bir ezoterik yazısına rast gəlinir. rav Nahman Sternhartz, 'Likkunei Tefillot' adlı başqa bir işi də yığışdırar və rav Nahman'ın bəzi yazılarını bir sıra duayaçevirir.
rav Nahman, təliminin ənənəyə söykəndiyini iddia etsə də nəzəriyyələri bir çox yeni fikirlə doludur. Onun fikirinə görə, 'Ain Sof' (Sonsuz) mərhəmətini, mütləq niyyəti ilə uyğun bir şəkildə hökm sürən dünyanı yaradaraq ortaya çıxarmaq istəyir. Bu səbəbdən qüdsiyyət, hər şeyin içindədir, hətta şeytanı ölçüdə də vardır. Yəni, bir insan pis olsa belə, Tanrını tapa bilər və günahlarından tövbə edə bilər. rav Nahmana görə, Lurianın ortaya qoyduğu tzimtzum anlayışı (ilahi sıxılma) ziddiyyət yaradır. Bu anlayış, İlahi Olanı geri çəkilib ortadan itərək bir boşluq yaratdığını irəli sürərkən, eyni zamanda ilahi iç dünyadını da müdafiə edir. rav Nahmana görə, Tzimtzuma yalnız gələcəkdə çatıla, bilər ancaq o, bu sıxılma hadisəsindən çox, İlahi varlıqda məhrum boşluqla maraqlanar. O, bu fikrin, Yaradıcının varlığıyla əlaqədar şübhələrə yol açdığını iddia edir. Bu səbəbdən, insan oğlu əlaqəsi məzmununda ilk yaradılan hərəkətlə əlaqədar olaraq, bir problemin meydana gəlməsi (kushıa) doktrinasını əhəmiyyətli bir hissəsini təşkil edir. rav Nahmana görə, insanlar şübhələrindən ötəri kədərlənsə də, belə bir şübhənin kənarına keçmək mümkündür.
Tzimtzumla əlaqədar ortaya çıxan suala əlavə olaraq, "qabların qırılması" ilə əlaqədar başqa bir çətinlik daha vardır. Luria Kabalasının düalist anlayışıyla paralel olaraq rav Nahman, kelifot'un (pis aləmi) qabların qırılmasının bir nəticəsi olaraq ortaya çıxdığını, dağıdıcı hərəkətləri üçün ayrı bir aləm meydana gətirdiklərini düşünür. Ayırıca, dünyəvi işlər, bu səbəbdən dindənkənar sorğulamalar üçün qaynaq meydana gətirdiyini bildirir. Yenə də, müqəddəs qığılcımlar Kürə düşdüyü üçün qurtuluşu tapmaq və o yerdən qalxmaq, bu səbəbdən küfrə həll tapmaq mümkündür. Ən əhəmiyyətli problemin boşluqdan və səssizlikdən çıxdığını önə sürür. Bu sualın cavabı, inanclı olanın müqəddəs səssizliyidir. Rasyonal düşüncənin, inanc sualını həll edə inanmaz.
rav Nahman, inancın bütün şübhələri aşa biləcəyini irəli sürür. Bu, cavablandırmağa çalışdığı suallardan çox daha ziddiyyətli və mürəkkəbdir. Bir tərəfdən rasyonal dəqiqlik bir inanc məsələsi deyil, hətta onun ən böyük düşmənidir. rav Nahmana görə inananların inancı bir azad seçki ifadəsidir və bu məntiqə söykənən bir şey deyildir. Lukkutei Moharanda belə yazır:
İnsanın əsas məqsədi və mükəmməlliyi təqsirsizlik içində, heç bir Yabacı düşüncəyə sahib olmadan Tanrıya ibadət etməkdir ... Yalnız inanc və Toraya görə sadəlik və təmizlik içində tətbiq olunan mitsvalarla ... çünki bunu hər insan edə bilər və bu səbəbdən bu son mərtəbəyə çata bilər. (Likkutei Moharan, bölüm1, 19).
Bu səbəblə rav Nahman fəlsəfə işlərini tənqid edər. İnancın ən yüksək dini idealların biri olduğuna inanır. İnsan məntiqinin, prinsipdə ilahi mühakimədən fərqli olduğunun dərk edilməsi, yalnız inancın öhdəsindən gələ biləcəyi bir çox ziddiyyəti ortaya qoyur. Məntiqin bitdiyi yerdə inanc başlayır, deyə yazır. Ağıl tərəfindən idrak edilməyən bir şey üçün inanc lazımlıdır. rav Nahmana görə sürgün, belə bir dini bağlılığın olmaması səbəbiylə yaşanmaqdadır.
Tsaddik (ruhani lider) anlayışını mübahisə edən rav Nahman, belə bir adamın yəhudi xalqının duaları üçün qurtarıcı bir güc təmin etdiyini düşünür. Aırıca, tsaddiklərin dinə zidd suallar haqqındakı düşüncələri, şübhəyə kapılanlara mənəvi bir aydınlıq gətirə bilər. Bənzər şəkildə, tsaddiklərin söylədiyi hasidik melodiyalar, inanclı olanlara mənəvi bir təsir verər. Şübhələrə baxmayaraq bir tsaddiğə inanmağın, tsaddiğin Yaradıcını hərəkətə keçirdiyini fərq etmək, təlimi yolu ilə Müqəddəs Olanla, insanlıqla necə məşğul mövzusunda ünsiyyət qurduguna inanmağın lazımlı olduğunu bildirir. Tsaddik 'Ayin' (Heçlik) mərtəbəsini artıq, insanlara yaxındır və onlara rəhbərlik edə bilər. Tsaddikin, harada olduğu əhəmiyyətli deyil və sonsuza qədər yaşayır. İnsanlar, tsaddikərin sözlərini qulaqlarıyla eşidə bilmək üçün onların yaşadığı yerlərə səfər etməlidir. rav Nahman, ayrıca, tsaddikə etiraf edilməsi və ona kompliment edilməsi lazım olduğunu da söyləyəyir. Çünki tsaddik dünyəvi və mənəvi ölçülərdə olanları özündə yığmışdır. Onunla ünsiyyətə keçmə, Tikkun (kosmik təmir) müddətinə öz töhfəsini verir.
İlahi gerçəklərlə əlaqədar bu anlayışlara baxmayaraq rav Nahman'ın dini anlayışları ümumiyyətlə pessimistdir. rav Nahman'a görə, insanın yolu üstündə bir çox maneə vardır. Sanki insan ucsuz-bucaqsız bir dənizin üstündə, bir iplə salınmaktadır. Ancaq rav Nahman, ümidsizliyi qəti şəkildə rədd edir: Həyatda tutulması lazım olanlar yollar, inanc, sevinc, melodiya, rəqs, öz tənqid, tsaddik ilə ünsiyyət və Tanrını bilmə axtarışıdır. Bu səbəblə dini sistemində duanın əhəmiyyətli bir yeri vardır-dua, insanlar ilə İlahi Olan ilə dialoq olaraq açıqlanır. Bu məzmunda rav Nahman, mistiğin bir ad və ya dua kimi xarici bir obyektə diqqə edə biləcəyi bir növ meditasiya öyrədər.
Ona görə, bu tip dualar anlıq olaraq ortaya çıxmalı və insan özünü bunların içində qeyb etməlidir:
Özünüzü, zəruri yaranma olan Tanrının birliyi içində meydana gətirməlisiniz. Ancaq, əvvəlcə özünüzü dərk etməssəniz (yox etməsəniz) buna layiq ola bilməzsiniz. Ancaq hitbodedut meditasiyanın (zehni retreats) olmadan özünüzü derk etmənizimkansızdır.Meditasyon edib, anlıq düşüncələrinizi Tanrı qarşısında ifadə etsəniz, bütün arzularınızı və pis düşüncələrinizi yox etməyə layiq ola bilərsiniz. Bundan sonra bütün fiziki varlığınızı da yox edə bilər və kökünüzə daxil ola bilərsiniz. Meditasyon üçün ən uyğun zaman gecədir ... bunu tək olan zaman etməyiniz lazımdır. Bu, dünyanın dünyəvi problemlərdən xilas olduğu zamandır. İnsanlar dünyəvi işləriylə gündüz maraqlanarlar və özünüzü Ona qata bilməzsiniz.... Ayrıca kimsənin olmadığı bir yerdə fikirləşməlisiniz Bu səbəbdən gecə, kimsənin olmadığı bir yerdə tək olmalısınız. Oraya gedin və meditasyon edin, böyük ağılınızı və ürəyinizi dünyəvi məsələlərdən təmizləyin. O zaman özünüzü tapacaqsınız gerçək gözəlliyiylə tanış olacaqsan. (Kaplan, 1982, 309).

Referanslar
A. Kaplan, Meditation and Kabbalah, York Beach, ME, 1982
B.
rav Nahman'ın Əhəmiyyətli Yazıları:
M. Levin, Classical Hassidic Tales: Marvellous Tales of Rəbbi Israel Baal Shem and of His great-grandson, Rəbbi rav Nahman, New York, 1975
rav Nahman of Bratslav, Rəbb, rav Nahman'S Wisdom (Tərcümə A. Kaplan), BROOKLIN, NY, 1973
rav Nahman of Bratslav, The Chambers of the Palace, NORTHVALE, NJ, 1993
Daha ətraflı məlumat üçün:
M.Buber, The Tales of Rəbbi rav Nahman (Tərcümə M.Friedman), Atlantic Highlands, NJ, 1988
G.Fleer, Rəbbi NACHMAN'S Fire, New York, 1972
G. Fleer, Rəbbi NACHMAN'S Foundation, New York, 1976
A.Green, Tormented master: The Life and Spiritual Quest of Rəbbi NACHMAN of Bratslav, Woodstock, VT, 1992
A.Kaplan, Until the Mashiach: Rəbbi NACHMAN'S Biographı, Jerusalem, 1985

Yerləşdirdi: admin